Als iemand grond in eigendom heeft, dan mag een ander deze grond niet zomaar gaan gebruiken. Toch gebeurt het soms dat grond al geruime tijd door een ander in gebruik is genomen. Bijvoorbeeld omdat de gebruiker niet weet dat de grond eigenlijk van iemand anders is of omdat de eigenaar geen aanspraak maakt op zijn eigendom.
In uitzonderlijke gevallen en pas na lange tijd kan het eigendom van de grond overgaan van de eigenaar naar de gebruiker van de grond. Dat heet eigendomsoverdracht door verjaring. Als er voldaan wordt aan de eiden van verjaring, dan verliest de eigenaar het eigendom over de grond en krijgt de gebruiker het eigendom.
Gebruikt u de gemeentegrond al lang? Dan kunt u in sommige gevallen een beroep doen op verjaring. Dat is bepaald in het Burgerlijk Wetboek. U moet dan wel kunnen bewijzen dat het om verjaring gaat. Bij de beoordeling van een beroep gelden strenge eisen. Bij de beoordeling van een beroep op verjaring houdt de gemeente zich aan de volgende drie punten:
Het eigendom is in Nederland heel goed beschermd. Dit betekent dat een beroep op verjaring niet zomaar slaagt en aan strenge eisen moet voldoen. U moet zelf zorgen voor de bewijzen om te laten zien dat het om verjaring gaat. Als er bewezen is dat er sprake is van verjaring, dan accepteert de gemeente de verjaring.
Soorten verjaring
Er zijn twee soorten verjaring: bevrijdende en verkrijgende verjaring.
1. Bevrijdende verjaring
- laat zien dat het om ‘bezit’ gaat;
- laat zien dat het ‘bezit’ over een periode van minimaal 20 jaar is.
Bezit betekent dat het stuk gemeentegrond aan één stuk door onderdeel is (geweest) van uw tuin. Het moet ook duidelijk zijn dat u de grond gebruikt en niemand anders. Of het bezit is, hangt af hoe uw tuin inclusief het stuk gemeentegrond is ingericht. Staat er een hoge dichte heg omheen waar je niet doorheen kunt? Of staat er een garage op? Dan kan het bezit zijn. Maait u het gras, staan er alleen lage planten of liggen er tegels? Dan is het geen bezit. Bezit is verder uitgewerkt in de rechtspraak. Ieder beroep op verjaring toetst de gemeente aan die rechtelijke uitspraken.
2. Verkrijgende verjaring
- laat zien dat het om ‘bezit’ gaat;
- u bent ‘te goeder trouw’;
- Laat zien dat het ‘bezit’ over een periode van minimaal 10 jaar is.
Handelen te goeder trouw betekent dat u niet wist én niet kon weten dat het stuk gemeentegrond niet bij uw grond hoort. Dit kunt u laten zien als er een fout is gemaakt bij het Kadaster of in de eigendomsakte van de notaris. U handelt dan juridisch gezien ‘te goeder trouw’. Als er geen fout is gemaakt, dan had u kunnen weten dat het stuk grond niet bij uw grond hoort. Ook al wist u dat misschien zelf niet. Juridisch gezien is er dan geen sprake van handelen ‘te goeder trouw’.
Bewijs
U moet zelf bewijzen dat u de grond minimaal 20 of minimaal 10 jaar in bezit heeft. Daarvoor kunt u foto’s, video’s of ander beeldmateriaal met de data naar de gemeente sturen. Getuigenverklaringen kunnen het beeldmateriaal ondersteunen, maar zijn geen bewijs als er geen beeldmateriaal is.
Let op: U kunt geen beroep doen op verjaring als u een huur- of bruikleenovereenkomst heeft gesloten. U wist in dat geval dat de grond niet bij uw grond hoorde.
Schadevergoeding bij verjaring
Soms kan de oorspronkelijke eigenaar (de gemeente) schadevergoeding eisen van de nieuwe eigenaar van het perceel. Op 24 februari 2017 heeft de Hoge Raad hierover een belangrijke uitspraak gedaan voor gevallen waarin het eigendom door verjaring overgaat op een ander.
Beroep doen op verjaring
U kunt uw beroep op verjaring inclusief bewijsmateriaal mailen naar grondgebruik@montfoort.nl. Als er sprake is van verjaring dan is dit nog niet officieel vastgelegd bij de notaris en het Kadaster. Als er sprake is van verjaring werkt de gemeente mee aan het vastleggen van de verjaring in de openbare registers. U betaalt de kosten hiervan. Als de gemeente uw beroep op verjaring afwijst, dan krijgt u te horen waarom de gemeente het afgewezen heeft. In dat geval maakt de gemeente graag andere afspraken met u over het stuk gemeentegrond dat u gebruikt.